wtorek, kwietnia 22, 2014

Złoto i błękit. Górny Śląsk i Halicka Ruś


XV-wieczne barwy ziemi lwowskiej oraz przemysko-sanockiej.
Barwy takiej pojawiają się w Województwie Ruskim wtedy,
gdy namiestnikiem tych ziem był Władysław Opolczyk

Flaga państwowa dzisiejszej Ukrainy

Każdy Górnoślązak dostrzegł na pewno podobieństwo naszych regionalnych, górnośląskich barw do barw Ukrainy, o której tak głośno w ostatnich miesiącach (trzymam mocno kciuki za Ukraińców, ale też patrzę ze smutkiem na bankructwo i rozpad ich państwa...). Błękit i złoto, złoto i błękit. Nie zdajemy sobie jednak często sprawy z tego, że być może kolory państwowe Ukrainy, a dawniej Rusi Halicko-Włodzimierskiej (czyli w czasach austriackich Królestwa Galicji i Lodomerii - od Halicza pochodzi nazwa Galicji, a od Włodzimierza - Lodomerii) są ze sobą genetycznie połączone: że inkorporowane w obręb Królestwa Polskiego w czasach Kazimierza Wielkiego Województwo Ruskie dostało swoje barwy na wzór Księstwa Opolskiego! Ukraina przyjęła swoją błękitno-złotą (żółtą) flagę w 1918 r., w krótkim i ostatecznie zatrzymanym przez Polskę i ZSRR okresie kształtowania się ukraińskiej państwowości. Barwy te pochodzą ze średniowiecznych herbów tej części Rusi. Pod żółto-niebieskim sztandarem z wizerunkiem lwa wspinającego się na skałę walczył pułk ziemi lwowskiej w bitwie pod Grunwaldem. Istnieje teoria - której ja jestem zwolennikiem - że żółto-niebieską flagę przywiózł na Ruś książę Władysław Opolczyk, który pod koniec XIV wieku był namiestnikiem na Rusi Halickiej. Urodzony w Opolu i tam pierwotnie panujący Władysław, syn Bolesława II opolskiego i Elżbiety świdnickiej, był prawdziwym politycznym karierowiczem. Doszedł do pozycji palatyna dworu węgierskiego w czasach Ludwika Andegaweńskiego (Wielkiego, Węgierskiego), a gdy ją stracił w 1372, niespodziewanie został namiestnikiem z rąk węgierskich na Rusi Halickiej (to wtedy sprowadził zapewne z Rusi ikonę Bogurodzicy, którą otacza się dziś szacunkiem na Jasnej Górze w Częstochowie). Również na tym nowym stanowisku Piastowicz sprawdził się znakomicie przyczyniając się do rozwoju gospodarczego powierzonych mu terytoriów. Po szczególną opieką Władysława znalazł się zwłaszcza Lwów, który właśnie w tym okresie ostatecznie prześcignął znaczeniowo pobliski Halicz (łac. Galicia).

 
Katowicka część Górnego Śląska
Województwo Śląskie



Opolska część Górnego Śląska
Województwo Opolskie

Skąd Piastowie Opola i Raciborza wzięli swoje barwy? Być może w XII wieku zainspirował ich wzór Królestwa Francji (która w XIII i XIV w. wywierała wpływ kulturowy na coraz bardziej wiążące ze sobą Śląsk Królestwo Czech), tak jak Piastów dolnośląskich barwy Cesarstwa Niemieckiego (czerń i złoto). 

Grafiki pochodzą z Wikipedii.