 |
| Runy germańskie (gockie) z okolic Kowla na Wołyniu (III w. po Chr.) |
Zajrzyjmy znowu do pracy zespołu HistoGenes Ancient DNA connects large-scale migration with the spread of Slavs (Gretzinger et al. 2025; po polsku: „Starożytne DNA łączy migracje na dużą skalę z rozprzestrzenianiem się Słowian”). Są w niej miejsca, które wydają się na "chłopski rozum" mniej jasne, a w związku z tym, chętnie po nie sięgają nasi rodzimi fanatyczni słowianofile, domorośli autochtoniści, żeby dowodzić ciągłości osadnictwa Słowian od epoki brązu po średniowiecze (co więksi "mistrzowie" piszą wręcz o Słowianach w Polsce od neolitu do dziś). Opiszę dwa takie miejsca i przedstawię szanownym Czytelnikom mojego blogu wyjaśnienie, które otrzymałem dziś od samego prof. Joschy Gretzingera oraz od dr. Michała Golubińskiego.
1. Jak poprawnie interpretować analizę IBD z prac archeogenetycznych?
Pytanie: "Ciekawi mnie, dlaczego suplement w wyżej wymienionej pracy (S39; zdjęcie poniżej) mówi – tak jak ja to rozumiem – o niewielkich ruchach ludności i większej ciągłości od epoki brązu do średniowiecza, podczas gdy slajdy z wykładu przedstawiają nawet 90-procentową wymianę ludności między epoką rzymską a średniowieczem na ziemiach od dzisiejszej Polski po Niemcy Wschodnie. Jak możemy to wyjaśnić?
 |
| Tabela IBD z suplementu nr 39 |
 |
| Mapa i wykres z pracy Gretzinger et al. 2025 |
 |
| Znany slajd dr. Gretzingera z 80-90 procentową wymianą pochodzenia na terenie dzisiejszej Polski i Niemiec Wschodnich |
Odpowiedź: w wiadomości od prof. Joschy Gretzingera (z 30 stycznia 2026 r.) archeogenetyk zwraca uwagę, że Tabela S39 przedstawia średnią sumaryczną wartość wspólnego IBD (>1 cM; mierzoną metodą Refined IBD) między osobnikami z okresu słowiańskiego z Gródka – które, biorąc pod uwagę ich pozycję geograficzną i czasową w zapisie archeogenetycznym, prof. Gretzinger uważa za najbliższy odpowiednik emigrującej populacji słowiańskiej – a szeregiem innych opublikowanych grup archeologicznych. Tabela pokazuje najwyższą wartość wspólnego IBD (powinowactwa genetycznego) między osobnikami z Gródka a genomami epoki żelaza z Litwy, a następnie grupami epoki brązu z Polski, co wskazuje na silniejszy związek z tymi pierwszymi niż z tymi drugimi.
Profesor podkreśla jednocześnie, że niniejsza analiza ma charakter wstępny, a różnice między Polską a Krajami Bałtyckimi nie są jeszcze bardzo wyraźne. W międzyczasie zespół HistoGenes przyjął podejście IBDseq/NNLS stosowane przez archeogenetyków z Kopenhagi. Niniejsza analiza sugeruje, że ani obecnie badane populacje epoki brązu, ani epoki żelaza z Polski nie wniosły znaczącego wkładu do puli genów Słowian: we wszystkich opublikowanych grupach SP (Slavic Period), litewska IA (Iron Age) jest konsekwentnie preferowana jako źródło pochodzenia wzbogaconego o WHG Western Hunter-Gatherers (przed Trzcińcem i Komarowem), a wnioskowany komponent związany z Wielbarkiem jest niewielki (średnio <10%). Na tej podstawie prof. Joscha Gretzinger uważa za prawdopodobne, że w Polsce, przynajmniej na zachód od Wisły, doszło do wymiany populacji na dużą skalę.
Profesor napisał mi też, że obecnie pracują nad kontynuacją artykułu, aby zbadać to bardziej szczegółowo. Wyniki poznamy prawdopodobnie na zbliżającej się konferencji w Wilnie.
2. Ciągłość biologiczna od Trzcińca i Tollense po średniowiecze na Fig. 3?
Pytanie: "Jak wyjaśnić pozorne powiązanie między k. trzciniecką i Tollense a okresem słowiańskim w pracy Gretzinger et al 2025 na Fig. 3 (patrz niżej)? Czy to ciągłość biologiczna na ziemiach polskich?"
Odpowiedź: pojawi się jutro
Komentarze
Prześlij komentarz