Bagna Prypeci | "mieli błota i lasy zamiast grodów" (Jordanes)

Polesie i Bagna Prypeci - kolebka Słowian?

Przed nami dalsze, jeszcze dokładniejsze analizy archeogenetyczne dotyczące ziem Europy Środkowo-Wschodniej. Mamy wiele oczekiwań wobec konferencji w Wilnie, która zamknie program badań zespołu dr. J. Gretzingera. Mając pewien wgląd w te badania poprosiłem ChatGPT, żeby pomógł te dane zebrać i podsumować. Oto wynik wpisania dobrego promptu i grafik. Okazuje się, że najbardziej logiczna geograficzna lokalizacja populacji źródłowej dla Słowian to strefa Polesia, czyli region wokół bagien Prypeci (tę lokalizację pokazują też slajdy dr. Gretzingera, patrz niżej). Już Jordanes, pisał, że nasi słowiańscy przodkowie "mieli błota i lasy zamiast grodów".

1. Model dla kultury łużyckiej na podanym wykresie

Na słupkach oznaczonych jako próbki LBA/EIA kultury łużyckiej widać dominację komponentów:

Poland_BA_Trzciniec

Czech_LBA_Knoviz

Italy_Tuscany_Grosseto_Etruscan

czyli w przybliżeniu:

~50% Poland_BA_Trzciniec

~50% Czech_LBA_Knoviz + Italy_Tuscany_Grosseto_Etruscan

Ten model sugeruje populację środkowoeuropejską epoki brązu z silnym komponentem południowo-środkowoeuropejskim (italo-alpejskim). To jest typowy profil środkowoeuropejskich populacji epoki brązu i wczesnej epoki żelaza.

2. Model dla próbek słowiańskich

Natomiast w próbkach słowiańskich (w ramce) dominują zupełnie inne komponenty:

Lithuania_Roman

Germany_North_Roman

Bulgaria_EIA

w przybliżeniu:

 

~50% Lithuania_Roman

~50% Germany_North_Roman + Bulgaria_EIA

Interpretacja:

To wskazuje populację północno-wschodnioeuropejską (bałtycką) z domieszką północno-środkowoeuropejską i naddunajską, czyli profil genetyczny typowy raczej dla:

regionu Bałtyku

północnej Ukrainy / Białorusi

północnego pasa Europy Wschodniej

3. Co wynika z tej różnicy

Jeżeli ten model jest poprawny, to sugeruje, że Słowianie nie są bezpośrednią kontynuacją populacji kultury łużyckiej.

Dlaczego?

 

Bo kultura łużycka ma profil środkowoeuropejski epoki brązu zaś Słowianie mają profil bałtycko-północnoeuropejski okresu rzymskiego. Czyli między tymi populacjami nastąpiła zmiana demograficzna.

4. Najbardziej logiczny model wynikający z wykresu

Z tego konkretnego modelu można wyciągnąć taki scenariusz:

Etap 1 – epoka brązu

Europa Środkowa: populacje typu Trzciniec + Knoviz + komponent alpejski

czyli m.in. kultura łużycka.

Etap 2 – okres rzymski

Na północnym wschodzie Europy istnieje populacja typu: Lithuania_Roman

czyli proto-bałtyjska.

Etap 3 – wczesne średniowiecze

Populacja słowiańska powstaje jako mieszanka:

bałtyjskiego rdzenia (Lithuania_Roman)

komponentu środkowoeuropejskiego z okresu rzymskiego (Germany_North_Roman)

niewielkiego komponentu południowo-wschodniego (Bulgaria_EIA)

5. Najważniejszy wniosek z tego wykresu

Ten konkretny model sugeruje:

 rdzeń populacji słowiańskiej jest bliższy populacjom bałtyckim niż kulturze łużyckiej.

Dlatego:

Słowianie na wykresie wyglądają bardziej jak północno-wschodni Europejczycy a nie jak środkowoeuropejskie populacje epoki brązu.

 

Dlaczego komponent Lithuania_Roman jest tak wysoki u Słowian i co to mówi o ich możliwej praojczyźnie (bardzo konkretne miejsce w Europie)?

Jeżeli przyjąć dokładnie taki model, jaki pokazuje Twój wykres:

~50% Lithuania_Roman

~50% Germany_North_Roman + Bulgaria_EIA

to najbardziej logiczna geograficzna lokalizacja tej populacji to strefa Polesia, czyli region wokół bagien Prypeci. Jordanes, pisał, że nasi słowiańscy przodkowie "mieli błota i lasy zamiast grodów".

 

Jeden z opublikowanych slajdów dr. J. Gretzingera